Matter portföyün ölmedi. Yanlış binada duruyor.

Matter piyasaya çıktığında, Apple, Google, Amazon ve Samsung aynı standardın arkasında toplandığında beklenecek şey oldu: neredeyse anında bir hype döngüsü başladı. Kim bundan pay istemez ki? Yapı sektörünün her yanındaki şirketler bunu yeni fırsatların kaynağı olarak niteledi ve büyük isimler, binilecek dalganın bu olduğundan emin, apar topar kendi Matter portföylerini kurdu.

Konutlarda Matter alıcısını buldu. Ofislerde bu portföyler çoğunlukla rafta kaldı.

Kimse bir ofis kulesi için Matter şartnameye yazmıyor

Yapı sektörü hızlı bir sektör değil. Cesur, trend peşindeki projelerin sıradanlaşması zaman alır. O pazara satmak için acele eden şirketler, betonun hızıyla ilerleyen bir sektörde Matter'ın yazılım hızıyla ilerlemesini bekledi. Ama bu zamanlama uyumsuzluğu asıl sorun bile değildi.

Asıl sorun fuarlarda ortaya çıktı. Light + Building 2024'te stant stant aynı soruyu duyduk: «Peki ofis için Matter?» Ve yeterince kurulumcu denedikten sonra cevap hep aynı sonuca vardı. Matter ile bir ofis kurulamıyordu.

İki gerekçe defalarca tekrarlandı:

• Matter'ın kontrolcüleri ev hub'ları. Tek bir haneyi yönetmek için tasarlandılar; farklı kiracıları ve erişim haklarıyla yüzlerce odayı yürüten bir tesis yönetimi ekibini değil.
• Ofislerde oda kontrolünün binanın geri kalanıyla konuşması gerekir: HVAC santralleri, geçiş kontrolü, acil aydınlatma, bina yönetim sistemi. KNX, DALI ve BACnet bunu onlarca yıldır yapıyor. Matter bunun için hiç tasarlanmadı.

Bunların hiçbiri bir kusur değil. Matter, tasarlandığı işi yapıyor ve bunu gözden kaçırmak, bu kadar çok Matter portföyünün neden satılmadan kaldığının tam olarak sebebi. Matter, ev otomasyonundaki karmaşayı çözmek için kuruldu; ticari ofis binalarının içinde onlarca yıldır süren standart savaşlarına hakemlik etmek için değil. Bu konumlandırmayı yanlış okuyan şirketler, bunu zor yoldan öğrenmek için koca bir lansman döngüsü yaktı.

Matter'ı silip atmak, onu abartmakla aynı hata

Matter hâlâ genç. Artık deneysel değil, ama bitmiş olmaktan da çok uzak. Onun üzerine ürün ya da platform inşa ediyorsan, bizim yaptığımız gibi, şu anda ömrünün erken ve orta evresi arasında bir yerde duruyor.

Connectivity Standards Alliance oldukça öngörülebilir bir ritme oturdu: yılda bir ya da iki özellik sürümü, aralarda ise hata düzeltmeleri, güvenlik sıkılaştırmaları ve kademeli özellikler için daha küçük ara sürümler.

Temeller zaten var: aydınlatma, anahtarlar, prizler, sensörler, termostatlar, kilitler, panjurlar. Her sürüm üstüne bir katman ekliyor:

• 2024: elektrikli araç şarj cihazları ve ev enerji yönetimi (Matter 1.3 ve 1.4)
• 2025: kameralar (Matter 1.5)
• 2026: NFC ile devreye alma, Joint Fabric ile ortak yönetim ve termostat önerileri (Matter 1.6)

Tavanını bugün yapabildiklerine bakarak ölçmek her iki yönde de hata: onu abartmak ya da silip atmak.

Matter'ın kazandığı yer: eve benzeyen mekânlar

Matter konutta kalıyor ve bu doğru, çünkü zaten konut için kuruldu. Ama ofislerde başarısız olmasının nedeni, nerede işe yaradığını da gösteriyor: eve benzeyen her ticari mekânda. Atios olarak en net uyumu otellerde, daha küçük bir açıklığı da mağaza ve restoranlarda görüyoruz.

Oteller: tek çatı altında yüzlerce akıllı ev

Oteller bugün ticari tarafta en güçlü uyumu sunuyor, sebebi de basit. Bir misafir odası aslında başlı başına bir akıllı ev: birkaç düzine cihaz, aynı anda tek bir konuk grubu, konaklamalar arasında sıfırlanan bir düzen. Matter, bir odanın ihtiyaç duyduğu şeylerin çoğunu zaten karşılıyor: aydınlatma sahneleri, motorlu perdeler, akıllı termostatlar, varlık sensörleri, akıllı prizler, hava kalitesi sensörleri, kapı ve pencere kontakları.

Bu, ofis sorunuyla çelişiyor gibi görünüyor; sonuçta bir otelde de yüzlerce oda var. Fark şu: otelin binayı yönetmek için Matter'a ihtiyacı yok. Her odanın içinde Matter'a ihtiyacı var. Koridorlar, tesisat odaları, merkezi HVAC, acil aydınlatma ve yüzlerce odayı birbirine bağlayan omurga, bu iş için kurulmuş sistemlerde kalıyor; örneğin KNX'te.

Bir misafirin girişini düşün. Kartını okutuyor ve oda yanıt veriyor. Perdeler açılıyor. Işıklar bir «Welcome» sahnesine geçiyor. Sıcaklık 22 °C'ye oturuyor. Nem yükseliyorsa banyo fanı devreye giriyor. Matter bunların arkasındaki cihaz birlikte çalışabilirliğini şimdiden üstlenebiliyor; otelin kendi yönetim sistemi iş mantığını üstte sağlıyor, kart ve TV sistemleri de yerinde kalıyor.

Matter 1.6'daki iki özellik bunu daha uygulanabilir kılıyor. NFC ile devreye alma, bir cihazın tam olarak enerjilenmeden önce NFC üzerinden kurulmasına izin veriyor; böylece bir kat dolusu anahtar ve armatür önceden hazırlanabiliyor ve enerji gelir gelmez ağa katılıyor. Joint Fabric, birden fazla kontrolcünün aynı Matter ağını yönetmesine olanak tanıyor; bu da hem işletmecinin hem entegratörün erişime ihtiyaç duyduğu bir tesise uyuyor. İkisi de artık spesifikasyonda; piyasadaki cihaz ve platformlarda destek arkadan gelecek.

Mağazalar ve restoranlar: bin kontrol noktasına gerek yok

Mağaza ve restoranlar aynı nedenle daha küçük bir açıklık: çoğunun binlerce kontrol noktasına ihtiyacı yok. Matter aydınlatma katmanını iyi yönetiyor: ürün vurgulama, mevsimlik sahneler, vitrinler ve kahvaltıdan akşam yemeğine, oradan temizliğe geçen sahneler. Buna depo ve tuvaletlerde varlık algılama, teraslar için motorlu gölgelikler ve gece boyunca açık kalmış bir buzdolabını ya da kahve makinesini yakalayan akıllı prizlerde enerji izlemeyi ekle.

KNX ile Matter arasında seçim yapmayı bırak

Matter bugün oteller, mağazalar ya da restoranlar için eksiksiz bir bina otomasyon protokolü değil. Sana aksini söyleyen, birkaç yıl önce tüm o satılmamış Matter portföylerini rafta bırakan aynı abartıyı satıyor. Ama bu binaların bir misafirin, bir müşterinin ya da bir masadaki kişinin gerçekten deneyimlediği kısımları için şimdiden sağlam bir temel sunuyor.

Misafirin deneyimlediği şey ile binanın omurgası arasındaki bu boşluk, Atios'u tam olarak oturttuğumuz yer. Atios KNX Bridge, mevcut bir KNX kurulumunu Matter'a bağlar. Tek cihazda Matter arayüzü, KNX IP arayüzü ve KNX-DALI ağ geçididir; böylece hâlihazırda KNX üzerinde çalışan aydınlatma, panjurlar ve iklim, hiçbir şey değiştirilmeden Apple Home, Google Home, Amazon Alexa veya SmartThings içinde görünür.

KNX'in olmadığı yerde Atios SmartCore aynı sonucu tek bir mekâna getirir. Röleleri, girişleri ve DALI-2 aydınlatma kontrolü olan tek bir kontrolcü bir otel odasını, bir mağazayı ya da bir restoranı çalıştırır ve kutudan çıktığı gibi Matter konuşur.

Kimseden KNX'i Matter'a tercih etmesini ya da Matter onun yerini alsın diye beklemesini istemiyoruz. İkisini birbirine bağlıyoruz; böylece misafir deneyimi Matter konuşurken binanın omurgası, otuz yılı aşkın süredir yüzlerce odayı taşıyabildiğini kanıtlamış standart üzerinde çalışmaya devam ediyor.

Matter odayı çalıştırır. KNX binayı çalıştırır.
Her protokol, kurulduğu işi yapar.